څانګيزه ژبنۍ او ادبي او بپاڼه  
  www.zyar.net  
 
 
  اړيكي کتابتون خونديځ(ارشيف) دپوهاندزياراندوژوند
 
نيوليک
 نېټه : 16.12.2008 |   ليكوال : پوهاند دوکتور مجاور احمدزيار     چاپي بڼه
((اوسني ليکوال))دې له هره پلوه اوسني(update) شي!

د ځوان او هڅاند ليکوال روهيال او ورسره نورو ملګرو دا نوښتګرانه هڅه ستايم چې د ارواښاد استاد بېنوا((اوسني ليکوال)) نوي چاپ ته چمتو کوي. زما پر اند که دغه دوستان غواړي، يو خوا د هغه ستر استاد پښتني اروا خوشاله کړي او بلخواپه پښتو ادبي تاريخ او تذکره ليکنه کې يو ګام هومره پر مخ ولاړشي او يوڅه وسمهالې بڼه ورکړي، يوازې د اړوندو ليکوالو د څېرو(عکسو) پر نوي کولو بسيا پاتې نه شي. د دې لپاره په کارده، د يوشمېر څانګوالو او مينه والو رايې، ليدټکي،يادښتونه، لارښوونې يا وړانديزونه هم له ځان سره ملګري کاندې. په دې لړکې يې زه خپل دا په لاندې ډول مخې ته ږدم:

1- د د غه درې ټوکيز اثر ړومبني دوه ټوکه پر1341ل. کال بې واټنه پرله پسې له چاپه راووتل. وروستی داله سرکاري دندې د استاد له ګوښه کېدو سره مټې شپږ کاله وروسته، هغه هم هغه مهال د چاپ کابو وموندله چې د اطلاعاتو او کولتور وزير شو. له دې لامًله يې زياتره ځوان ليکوال شاعران پر مخ تللي ول او دايې هيله وه چې نوې بېلګې يې پکې خپرې شوې وای. په دغه ډله کې زه هم راتلم، شعروشاعرۍ مې ښايسته ډېره څومره ييزه او څرنګيزه وده موندلې وه، ليکنې څېړنې مې له لسګونو نه،سلګونو ته رسېدلې وې او د دولس ژبو دوه سوه ټوکه ګړدودونه مې د هېواد له ګوټ ګوټه راټول کړي او څېړلي ول. په دې دک و دليل د نورو غوندې زه هم دا رښته لرم چې په نوي چاپ کې مې د زړو بېلګو، ژوند ليک او عکس سره نوي دا هم ورزيات شي. ان دابه هم څېړونکيو او مينه والوته بې ګټې نه وي
چې پر ما باندې  کلونه کلونه راوروسته د استاد بله ليکنه هم په واک ورکړم.
2- د درېيم ټوک يو ويار(عيب) داهم وو چې يو ګڼ شمېر ليکوال د مخنيو دوو د پاتشونو په توګه د لنډ نوم پرځای له لومړني نوم سره اوډل شوي. نو په کارده، درېواړه ټوکه يوراز و اوډل شي يا رديف کړ شي!
3- توپيري چلند پکې له منځه ولاړ شي او هغه داچې استاد او همکارويې څوک ((ليکوال)) بللي او څوک يې((ليکونکي)). هرګوره، د دويم توپيري چلند بدلول به پکې د بنسټيزې لاسوهنې مانا ولري او هغه داچې د وخت د لوړ سياسي يا ټولنيز دريځ والاليکوال يې څه ناڅه په خپل قلم راپېژندلي او له دې سره يې لږ تر لږه د تذکره ليکنې دوديز هومره څېړندود پرکار اچولی او نور يې تر ما پورې دېته هڅولي يا اړېستي چې خپل خپل ژوندليکونه او بېلګې تيار پر تياره ور وسپاري او پر يوه نيم يوه کرښه نيمه په خپل قلم ورسرباري کاندې. دابه هم پرځای پرېږدو چې ځينو ليکوالو  په يله جاري توګه استاد ته د يو شمېر ليکوالو ژوندليکونه او پېيلې= ناپېيلې بېلګې وربرابرې کړې، پر ډېرو يې سترګې پټې کړې او بيا يې څوک من ښوولي او څوک پاو!
4- داچې له هغه مهاله تردې دمه دا اووه څلوېښت کاله د يوې پښتو- کره پښتو بهير ډېر پر مخ تللی او استاد يې هم له ټينګو پلويانو څخه ګڼل کېده، په کارده، ليکلار او په تېره ليکدود يې د(ی) ګانو او(و) وونو د کارونې په ګډون (هېلمند، کونړ،ګومان، کومک،پېيل، لورېيل، دېمو کراتيک، ژورنالېست...) تر وسې وسې سم او کره کړ شي. له ګرامري پلوه يې لږ تر لږه د(د-له) او(په-پر) توپيرول اړين برېښي. که د ده په ليکنه کې وي، يادنورو په هغو کې!
5- که دغه اثر له درو ټوکوڅخه دوو يايوه ته رالنډکړشي او په دوه(ارزانو او ګرانو) بڼو خپور شي، د خپرندوی لپاره به هم ګټور پرېوځي.
6- که ورباندې د هماغه مهال شوې کره کتنې، لکه د لوی استاد حبيبي هغه را پيداکړشي او د سريزو په توګه ورسره چاپ شي، لابه ښه وي.
7- داچې ارواښاد استاد په دغه تذکره کې د کمينۍ له مخې خپل ځان نه دی راپېژندلی، بويه د کتاب په سر سر کې يې له بشپړ ژوندليک سره دادبي= علمي پنځونو او ليکنو څېړنو بېلابېلې بېلګې او ليکلړ په يوه ښه قلم وکښل شي!
په ټوله پښتني افغاني مينه

ستاسې د ټولو زيار


بېرته شاته

كـــــور
نوې ژبپوهنه
پښويه(ګرامر)
ليکلار
وييپوهنه
سيند(قاموس)
بدلمېچ(عروض)
پښتواوپښتانه
کړنيزه ژبپوهنه
نوې ادبپوهنه
شعري ځېلونه (ژانرونه)
نثري ځېلونه
کر ه کتنه
غبرګون
خبرتيا او ګوزارش
پیِغامونه
ليکونه
انځورونه
كــــور  ::   دپوهاندزياراندوژوند  ::   خونديځ(ارشيف)  ::   کتابتون  ::   اړيكي